Doelstellingen of ambities?

Mijn zoon van 15 voetbalt en wil best wel eens de Champions League winnen. Dus hebben we een document opgesteld dat we Voetbalagenda noemen. Daarin hebben we opgeschreven dat hij in 2028 de Champions League gaat winnen. Iedereen die dit leest zal enige twijfels hebben bij het realiteitsgehalte van deze agenda. Toch is dat precies hetgeen Aedes vorig jaar heeft gedaan bij de vaststelling van de eigen Woonagenda.

In de woonagenda van Aedes zullen alle woningen van de corporaties in 2021 gemiddeld label B hebben en worden de huren structureel gematigd en eventueel worden verlaagd. En als klap op de vuurpijl worden er jaarlijks ook nog 34.000 nieuwe woningen gerealiseerd. Met de VNG en Woonbond  zijn afspraken gemaakt om de ambities in prestatieafspraken terug te laten komen. Kortom, het leek te mooi om waar te zijn en dat was het dus ook.

Inmiddels zijn we een jaar verder en is er van de toezeggingen van Aedes in de Woonagenda weinig over. En er was weinig voor nodig om het sprookje te ontkrachten, om precies te zijn: een onderzoek van het Waarborgfonds Sociale Woningbouw en de uitkomsten van de routekaart naar 2050.

Uit de routekaart naar 2050 blijkt dat er gemiddeld € 52.000 per woning nodig is om deze in 2050 CO2-neutraal te kunnen krijgen. Opgeteld is er dus € 108 miljard (!) nodig om deze transitie te realiseren. En de corporaties hebben maar een fractie van dit bedrag beschikbaar aan investeringscapaciteit. 40% van de corporaties heeft zelfs onvoldoende middelen om gemiddeld label B in 2021 te kunnen realiseren.

Aedes noemt de toezeggingen uit haar eigen Woonagenda inmiddels ambities en erkent dat deze financieel niet haalbaar zijn. Dit roept natuurlijk de vraag op waarom deze ambities dan zijn geformuleerd. Want ook als de energietransitie de helft goedkoper zou zijn geweest was het onmogelijk geweest om te komen tot een haalbare businesscase. Sterker nog, het beeld van een corporatiesector die veel belooft maar weinig waarmaakt wordt hiermee bevestigd. Voor sommige politici is dit koren op de molen zodat het steeds lastiger wordt om zaken zoals de verhuurderheffing terug te draaien.

Inmiddels heeft minister Ollongren op 23 mei jl.  samen met 9 partijen waaronder Aedes een handtekening onder de Nationale Woonagenda gezet. De minister stelt hierin drie doelen:

  • het versnellen van de woningbouw;
  • het beter benutten van de bestaande voorraad;
  • de betaalbaarheid van het wonen.

Aedes heeft zich hierin gecommitteerd aan het versnellen van de nieuwbouwproductie en een huurmatiging voor de komende jaren. Op zich begrijpelijk, maar dit heeft wel tot gevolg dat er nog minder financiële mogelijkheden zijn om de energietransitie te realiseren. De minister zegt op haar beurt toe dat zij eventueel de onvoorziene meeropbrengst van de verhuurderheffing (de ingerekende meeropbrengst blijft dus buiten beschouwing….) wil inzetten voor investeringen in de woningmarkt, de verduurzamingsopgave van sociale woningen en instrumenten voor doorstroming.

Verder zegt de minister toe de nadelige effecten van de voorgestelde wetswijziging inzake vennootschapsbelasting en invorderingswet (gevreesde kostenpost van € 300 mln per jaar)voor corporaties in beeld te brengen. Deze zijn dus niet van tafel.

De afspraken lijken dus een beetje eenzijdig uit te pakken. Maar desondanks heeft Aedes hiermee ingestemd en de handtekening geplaatst. Dat deed de VNG overigens niet. Zij vonden een aantal thema’s onvoldoende tot uiting komen in de Nationale Woonagenda. Eén daarvan: “de financiële positie van de corporaties in relatie tot de heffingen die de corporaties raken”. Het lijkt er dus sterk op dat gemeenten beter voor de belangen van de corporaties kunnen opkomen dan de corporaties zelf.

Op dit moment worden achter de schermen de laatste puntjes op i van het Klimaatakkoord gezet. Dit akkoord zal op 6 juli a.s. worden gepresenteerd. Laten we hopen dat hierin door de corporaties wel realistische afspraken worden gemaakt want anders wordt het net zo ongeloofwaardig als de doelstelling van mijn zoon om in 2028 de Champions League te winnen.

Geef een reactie